Wat is Zweden voor beginners? Dit Scandinavische land bouwt op een prachtige natuur en eeuwenoude cultuur, met veel folklore, leuke tradities en oog voor design, kwaliteit en duurzaamheid.
Coverfoto: Tina Axelsson/imagebank.sweden.se
Zweden is natuurlijk ook het land van zijn inwoners: de Zweden. Het is een van de weinige landen waarvan we de inwoners hetzelfde noemen als het land zelf. De Zweden (inwoners) zijn een bonte verzameling subculturen die natuurlijk niet over een kam te scheren zijn. Wat desondanks opvalt, is dat veel Zweden graag in de natuur zijn, in de bergen, aan een meer of aan de kust. Ook familie heeft men hoog zitten, net als sport en gezondheid.
Wat beginners in elk geval over Zweden moeten weten
Zweden heeft een bevolking van ongeveer 10 miljoen mensen, waarvan een aanzienlijk deel in stedelijke gebieden woont. Stockholm is verreweg de grootste stad, gevolgd door Göteborg. Het volkslied “Du gamla, Du fria” is een nationaal symbool, evenals de kenmerkende blauw-gele vlag. De Zweden noemen hun land Sverige en vieren jaarlijks op 6 juni de nationale feestdag.
Geschiedenis van Zweden in een notendop
Zes juni is ook de dag van de kroning van koning Gustaaf Vasa in 1523. De Zweedse geschreven geschiedenis begint al bij de Vikingen. Vanaf die tijd begon het christendom voet aan grond te krijgen.
Tijdens de reformatie ging Zweden massaal over op het lutheranisme. De helft van de Zweden is nog steeds lid van de Zweeds-lutherse kerk, die tot het jaar 2000 een staatskerk was. Mede door bodemschatten als ijzer, koper en zilver ontwikkelde Zweden zich onder de nazaten van Gustaaf Vasa tot een sterke militaire macht. Koningin Christina van Zweden is misschien wel de kleurrijkste Vasa. Ze was de dochter van Gustaaf II Adolf. Hij werd tot lutherse held gebombardeerd tijdens de Dertigjarige Oorlog.
De Zweden kenden net als de Hollanders in de 17e eeuw hun gouden eeuw. De Zweedse vorsten bezaten toen veel grond in Finland en het Baltische gebied. Er waren zelfs kolonies in andere werelddelen, waaronder Nya Sverige in wat nu de VS is. Vanaf de Napoleontische tijd kent Zweden een aaneengesloten vrede van meer dan twee eeuwen, iets wat vrij uniek is in Europa en de wereld.
Meer over de geschiedenis van Zweden
- Geschiedenis van Scandinavië
- De mooiste kastelen van Zweden
- Zweedse Vikingen (in Rusland en Oekraïne)
- Zweden in 30 musea
Staatsinrichting
De Zweedse staat anno nu is opgedeeld in provincies en gemeenten. Het land is een constitutionele monarchie en een parlementaire democratie. Het parlement noemt men de Riksdag. Er is geen Eerste Kamer of senaat, zoals in Nederland en België. Opvallend is verder dat het land met de Zweedse kroon betaalt, in plaats van de euro.
Nils Holgersson
In 1906 schreef de eerste Zweedse Nobelprijswinnaar voor Literatuur Selma Lagerlöf het boek ‘Nils Holgerssons wonderbare reis’. Op een dag kreeg de vervelende Nils het aan de stok met een nisse, een soort kabouter uit de Scandinavische folkore, ook bekend van de Scandinavische kerstviering. Daarop veranderde de nisse hem ook in een kabouter en kon hij met dieren praten. Uiteindelijk kreeg Nils het voor elkaar om met de tamme gans Maarten mee te vliegen met een groep wilde ganzen. De leider van de groep ganzen heette Akka van Kebnekaise. Zij gaf uiteindelijk haar toestemming, nadat Nils hen van Smirre de vos had gered. De Akka en de Kebnekaise zijn de hoogste bergtoppen van Zweden en het laat zien dat Lagerlöf een educatieve insteek had voor de jonge lezers. Nils en de ganzen trokken van het zuidelijkste puntje van Zweden helemaal naar Lapland in Noord-Zweden. Dat voorbeeld volgen we.
Meer algemene informatie over Zweden
- Beste reisgids voor Zweden
- Is Zweden duur?
- Kleding voor een vakantie bij 20 graden
- Rondreis Zweden met eigen auto
- Gratis e-book: ‘Nils Holgerssons Wonderbare Reis’
Zuid-Zweden voor beginners
Als je vanuit de Benelux over land komt, reis je meestal via Denemarken. Je bent dan in de provincie Skåne, thuishaven van Nils Holgersson. Als je door deze provincie reist, zul je in begin merken dat het misschien nog niet typisch Zweeds aanvoelt. Skåne was heel lang Deens en het gunstige klimaat (vergelijkbaar met Nederland) maakt dat er veel akkers zijn in plaats van de lange uitgestrekte bossen die je bij Zweden verwacht. Leuke steden zijn Malmö, Ystad, Lund en Helsingborg. De nationale parken Kullaberg en Stenshuvud zijn de moeite zeker waard, maar vergeet ook historische streken als Österlen niet, met het pittoreske stadje Simrishamn en het appelciderdorp Kivik.
Västkusten en Göteborg
Vanuit Skåne noordwaarts wordt de kust wat ruiger. Eerst heb je nog de provincie Halland met heuvels in de binnenlanden en uitgestrekte stranden. Ter hoogte van Göteborg wordt het steeds rotsachtiger. Göteborg is dé havenstad van Zweden. Misschien kun je het wel het Rotterdam van Zweden noemen. De uitgegraven grachten en oude pakhuizen in het stadscentrum doen nog onmiskenbaar denken aan de Hollandse vinger in de pap hier in de 17e eeuw. Je vindt er hippe, chique en historische wijken. De imposante, rotsachtige westkust loopt vanuit Göteborg door tot aan de Noorse grens. Als de Zweden spreken over Västkusten (de westkust), dan weet je dat ze het in principe over de regio Bohuslän hebben. De gekleurde strandhuisjes prijken op menig ansichtkaart. Leuke plekken om te bezoeken zijn Smögen, Fjällbacka, Lysekil, Grebbestad, Marstrand, Kungshamn of de rotstekeningen van Tanumshede.
Zweden voor beginners: het zuidoosten
We zigzaggen naar de oostkust, naar de warmste en zonnigste plek van Zweden: Öland. Öland is een lange sliert voor de kust bij de stad Kalmar. Via een brugverbinding is het eiland prima te bereiken met de auto. Net als op het grotere eiland Gotland vieren hier veel Zweden de zomer. Anders dan Nederlanders vertoeven veel Zweden ’s zomers in eigen land. Het zuidoostelijke vasteland van Zweden bestaat uit de kleine, maar mooie kustprovincie Blekinge en de binnenlanden van de regio Småland. Dat klinkt bekend voor IKEA-gangers en niet toevallig is de meubelgigant hier ook opgericht.
Meer over Zuid-Zweden
- Bezienswaardigheden in Skåne
- Bezienswaardigheden in Göteborg
- Bezienswaardigheden in Zuid-Zweden
- Campings in Zuid-Zweden
- Rondreis Zuid-Zweden
- Wandelen in Zuid-Zweden
- Wat te doen in Malmö?
Credits: Storyboard Film & Television AB/imagebank.sweden.se
Midden-Zweden voor beginners
Stockholm is de hoofdstad van Zweden en telt vele musea, waarvan zeker het Fotografiska, het Vasaschipmuseum en openluchtmuseum Skansen erg in trek zijn. Het Fotografiska, dat ook in Tallinn, Berlijn en New York zit, laat indrukwekkende foto-exposities zien. Het Vasaschipmuseum is opgebouwd rondom een oud schip, de Vasa. Gebouwd ooit door een Nederlander, maar helaas vrij snel gezonken en begin jaren zestig geconserveerd. Skansen ligt op een bijzondere plek met mooie uitzichten en geeft een inkijkje in de folklore van Zweden, leuk ook voor gezinnen.
Als je vanuit Stockholm noordwaarts rijdt, dan kom je als eerste Uppsala tegen. Overal in deze stad kom je studenten en studentenverenigingen tegen. Uppsala is net als Lund (Skåne) een oude stad met een grote domkerk. De stad is gebouwd op de heuvelachtige oevers van de rivier de Fyrisån. Vooral in de zomer vind je hier gezellige terrassen. Ten noordwesten van Stockholm ligt de provincie Dalarna, ook wel Zweden in het klein genoemd. Hier ligt de oude kopermijn van Falun, vind je het idyllische Siljanmeer en heb je mooie bergen bij Idre en Nationaal Park Fulufjället. In de provincie Värmland heb je uitgestrekte bossen, met veel water dan uit de Noorse bergen stroomt, richting het Vänermeer.
Meer over Midden-Zweden
Noord-Zweden
Als je langs de Botnische Golf noordwaarts rijdt, merk je goed dat Zweden vanaf daar steeds dunbevolkter wordt. In de zomer worden de nachten merkbaar langer en in de herfst verkleuren de bladeren eerder als je noordelijker komt. Interessante plaatsen langs de Botnische Golf zijn Gävle, Sundsvall, Umeå, Skellefteå en Luleå. Bijzonder noemenswaardig is nationaal park Skuleskogen, onderdeel van Höga Kusten (de Hoge Kust). De vergezichten in de archipel zijn adembenemend.
De Zweden voor beginners-wist je dat!
Wist je dat de Zweedse kust hier als één van de weinige plekken in Europa niet onder de stijgende zeespiegel lijdt? Als gevolg van de verdwenen, loeizware, ijskap komt het land elk jaar nog een stukje omhoog. Dat gebeurt al sinds de laatste ijstijd. Dat is meer dan de zeespiegel stijgt door de opwarming van de aarde. Alleen al de laatste 1200 jaar is het land op sommige plekken 5 meter gestegen. Een Zweedse Viking zou nu dus een heel andere kustlijn aantreffen in zijn geboortestreek.
De Laplandse natuur en cultuur begint zuidelijker dan mensen vaak vermoeden. Bijzondere plekken zijn onder andere de panoramaweg Vildmarksvägen (met vele watervallen) en natuurreservaat Marsfjället. Wat meer in de bewoonde wereld zit je in de buurt van de leuke provinciestad Östersund en skidorp Åre. Bezoek bijvoorbeeld het prachtige natuurreservaat Vålådalen.
In de zomer kun je in Lapland hikes maken en genieten van de unieke natuur. Zo trekken veel outdoortoeristen over de Kungsleden, een lange, meerdaagse trail dwars door de bergen. Ook nationaal parken Abisko en Padjelanta zijn gewilde bestemmingen met wandelroutes. Op cultureel vlak heeft de Samicultuur interessante dingen voor de toerist in petto. De Sami zijn de oorspronkelijke bewoners van dit gebied. Wanneer de nachten langer worden, kun je hier het noorderlicht zien en in de winter kun je in het wereldberoemde ijshotel van Jukkasjärvi slapen of deelnemen aan sledetochten met husky’s of rendieren.
Meer over Noord-Zweden en de natuur
- De mooiste natuurparken in Zweden
- Vakantie Lapland in de zomer: een rondreis
- Natuur in Zweden: 10 tips
- Scandinavië in het Vikingtijdperk
- Wandelen of kamperen in Zweden
Zweden voor beginners: paklijst
Heb je alles aan boord voor je aankomende reis naar Zweden? Denk aan overnachtingen, handige spullen voor in de auto, tenten of muggenwerende kleding. Met onze websitepartners kom je goed voor de dag.
Meer Scandinavische landen ontdekken
Heeft Zweden je ontdekkingsdrift aangewakkerd? Er zijn meer mooie landen in het hoge noorden! Wat te denken van buurlanden Noorwegen en Finland? Of verken Denemarken, Scandinavië dicht bij huis.
