Als je in Zweden gaat wandelen of hiken, heb je keuze te over. Je kunt door het hele land eendaagse of meerdaagse wandeltochten maken. Er zijn dertig nationale parken en een veelvoud aan natuurreservaten. Hoe bereid je je voor? En waar is het mooi?
Coverfoto: Renée Verbruggen, Skuleskogen
Wandelen in Zweden
Zweden is het land van de uitgestrekte meren en rivieren. In het zuiden zijn de loofbossen dominant. Noordelijker worden de naaldbossen talrijker. Het Zweedse landschap is op veel plekken heuvelachtig, met dank aan de ijstijden. De grens met Noorwegen is bergachtig. De lange kustlijn is rotsachtig met her en der kiezel- of zandstranden.
Een toegankelijke manier om al dat moois te verkennen is door de vele wandelroutes te volgen. Deze zijn in de regel goed onderhouden en vereisen geen bijzondere voorbereiding. Dat geldt zeker voor de wandelpaden in de dertig nationale parken die Zweden rijk is. Daarnaast heb je nog tal van natuurreservaten die ook rekening houden met wandelaars en kampeerders.
Wat allemansrätten praktisch voor de wandeling betekent
Zweden staat bekend om het allemansrätten. Dat betekent zoveel als dat de natuur voor iedereen is, mits er met respect mee omgegaan wordt. Je bent als wandelaar vrij om te kamperen waar je wil. Je houdt wel enige afstand van iemands woonperceel en blijft niet langer dan twee dagen op dezelfde plek. Zie voor meer informatie ook de pagina over kamperen in Zweden. Je vindt hier ook meer informatie over wildkampeerplekken.
Als je in het noorden van Zweden gaat wandelen of hiken, dan kun je in veel nationale parken het stromende water drinken. Veel wandelaars hebben daarvoor speciale cupjes of waterschepjes aan hun tas hangen. Bovendien mag je overal in Zweden eten uit de natuur halen. Veel Zweden halen in augustus emmers vol met bosbessen uit de bossen. Er zijn wandelingen geweest dat ik echt geen eten had hoeven meenemen.
Natuurlijk is het slim om altijd genoeg eten en drinken mee te nemen, zeker als je een gebied nog niet zo goed kent. In het najaar vullen de wandelaars hun mandjes rijkelijk met paddenstoelen. Wandelen en verzamelen in het bos is echt een gezinsuitje in Zweden. Kennis over wat je wel en niet kan eten in de natuur is er meer gemeengoed dan in Nederland en België.
Leuke wandelroutes in Zweden
Het is bijna overal in Zweden wel een aanrader om een wandeling in de natuur te maken. Het voelt wat oneerbiedig, maar toch pikken we hier even een paar zoete krenten uit de pap. Bekijk ook eens de mooiste natuurparken van Zweden.
Wandelroutes in Zuid-Zweden
Een mooi natuurpark waar je als wandelaar alles op een zakdoek hebt, is Stenshuvud. Dit heuvelachtige gebied ligt aan de oostkust van Skåne. Dat is ruim een uur rijden van Malmö en de Öresundbrug. Je hebt er prachtige vergezichten over de Oostzee. De Kullaberg is wat dat betreft van hetzelfde laken een pak, alleen kijk je daar uit over het Kattegat. Deze bijzondere plek werd al door Selma Lagerlöf geprezen in de avonturen van Nils Holgersson.
“Deze wonderlijke bergwanden met de wijde blauwe zee vóór, en de schitterende, scherpe lucht boven zich, zijn het, die den Kullaberg zoo bekoorlijk voor menschen maken, dat iederen dag groote scharen daarheen trekken, zoolang de zomer duurt.” Dbnl.org
In het noorden van Skåne is Hovdala Naturreservat een aanrader als je van een veelzijdige wandeling houdt met een vleugje historie. Het kasteel Hovdala Slott is typerend voor veel bouwwerken in Skåne. In de omringende bossen vind je bovendien ruïnes die nog stammen uit de tijd dat dit een betwist gebied was tussen Denemarken en Zweden.
Elders in Zuid-Zweden
Het bekendste nationaal park in Zuid-Zweden is misschien wel Åsnen in hartje Småland. De omgeving is hier − voor Zweedse begrippen − betrekkelijk vlak en waterrijk. De bossen zitten vol met wild, waarvan de eland het meest tot de verbeelding spreekt. Rondom het Åsnenmeer vind je veel plekken om te overnachten, zowel om te wildkamperen als op een camping. Je kunt hier kajakken of kanoën combineren met wandelen.
Het populaire vakantie-eiland van Zweden is Öland. Op deze plek bof je met de minste neerslag en de meeste zonne-uren. Dat resulteert in het zuiden in een lokaal steppeklimaat. Een mooie plek om te wandelen is dan ook de zuidpunt van het eiland: Ottenby Naturreservat. Je hebt er onder andere een uitkijkpunt waar je zowel de Oostzee als de vlaktes kunt overzien. De noordpunt van Öland is ook bijzonder mooi en dat komt vooral door de zeewind en de invloed daarvan op de bomen. In Trollskogen (het trollenbos) ontdek je bijzondere natuur en leuke wandelpaden.
De omgeving rondom het Vättermeer is zeker de moeite waard. Denk aan natuurreservaat Hökensås. Rondom de stad Göteborg is het mooi wandelen bij het meer Delsjön, maar ook op de eilanden in de archipel en in het natuurgebied Sandsjöbacka.
Tip! Er is ook een uitgebreider artikel over wandelen in Zuid-Zweden.
Wandelroutes in Midden-Zweden
Aan de zuidwestelijke oevers van het Vänermeer, het grootste meer van Zweden, kun je terecht bij de Hunneberg. Dit natuurreservaat is bijzonder vanwege het indrukwekkende plateau, steile kliffen en weelderige bossen. Oostelijker liggen twee leuke natuurparken: Tiveden en Ånnaboda. Bossen, rotsen en water staan hier op het menu.
In de omgeving van Stockholm kun je leuke wandelingen maken in de archipel. Aan de randen van de stad liggen ook enkele natuurparken die de moeite waard zijn. Tyresta en Nackareservat zijn wandelgebieden die erg populair zijn onder de Stockholmers. Ook het eiland van het koninklijk paleis Drottningholm is een mooie plek in Zweden om te wandelen. Het luistert naar de naam Lovö.
In het westen kunnen wandelaars van de uitgestrekte bossen van Värmland genieten, alwaar de heuvels her en der al aardig bergachtig worden. Bijzondere plekken zijn onder andere natuurreservaat Glaskogen en nationaal park Tresticklan. Noordelijker in Dalarna kun je bergwandelingen maken in nationaal park Fulufjället en natuurreservaat Städjan-Nipfjället. Dit gebied ligt bij het plaatsje Idrefjäll en is onder meer thuishaven van kuddes rendieren.
Wandelroutes in Noord-Zweden
In Noord-Zweden heb je grofweg vier populaire wandelgebieden. Aan de kust ligt de Höga Kusten, waarvan nationaal park Skuleskogen het epicentrum is. Hier kun je zowel een dagwandeling maken als een nacht blijven. Er zijn ook meerdere kampeerplekken en blokhutten. In de binnenlanden van Zweden kun je op de wandeltrails van de provincies Jämtland en Härjedalen wandelen. Dat is rondom skidorp Åre en het Vålådal. Ook skidorp Ljungdalen iets zuidelijker is een goede uitvalsbasis. Dit is een relatief toegankelijk bergachtig gebied.
De andere twee populaire gebieden zijn zuidelijk en noordelijk Zweeds-Lapland. Hier vind je uitgestrekte wildernis. De dalen zijn bebost en waterrijk en de hoogvlaktes rotsachtig en mossig. Je vindt hier onder andere rendieren en Sami-nederzettingen. Zuidelijk Lapland is iets minder bekend als wandelgebied, maar zeker de moeite waard. Je kunt hier terecht in natuurreservaat Marsfjället, in de buurt van de plaatsen Kittelfjäll en Saxnäs. Dit is ook het gebied van de beroemde Vildmarksväg, the wilderness road. Iets noordelijker zijn natuurparken als Vindelfjällen en Pieljekaise de moeite waard.
Daar in de buurt, bij het skidorp Hemavan, begint de beroemde Kungsleden (Koningsroute). Deze brengt je helemaal naar Abisko in noordelijk Zweeds-Lapland. Een populair instappunt voor een meerdaagse wandeling is het plaatsje Kvikkjokk. Je zit hier tussen de bergen in hartje Lapland. Vanuit Kvikkjok kun je meerdaags de echte wildernis bewandelen in nationale parken Sarek en Padjelanta. Je kunt ook een- of tweedaagse wandeltochten maken, maar dan lukt het niet om een mooi rondje te maken. Heel erg is dat niet, want op de terugweg zie je altijd weer andere dingen dan op de heenweg.
Wandelen en hiken in Zweden: wat neem je mee?
Hoewel de wandelpaden goed aangegeven staan, is een telefoon met navigatie en genoeg batterij wel handig. Eventueel kun je een powerbank meenemen om je telefoon tussentijds op te laden. Met apps als Alltrails of Komoot heb je de beschikking over goede outdoorkaarten. Ga je op meerdaagse tocht? Download dan ook Vindskyddskartan-app, voor alle wildkampeerplekken.
Op de meeste plekken in Zweden heb je ook bereik en internet op je telefoon. Mocht je honderd procent safe willen zitten, dan kun je ook wandelgidsen of wandelkaarten aanschaffen. Een bijkomend voordeel is dat die kaarten vaak zeer gedetailleerd zijn.
Uitrusting en conditie
Voor de meeste officiële wandelpaden en wandelroutes in Zweden geldt dat je er zonder bijzondere uitrusting of voorbereiding kunt wandelen. Het spreekt voor zich dat de bergen iets uitdagender kunnen zijn, en dan vooral in conditioneel opzicht. Het vele op en af klauteren kan voor de ongetrainde laaglandkuiten even wennen zijn. Reken er ook op dat je wandelsnelheid toch zeker halveert als er veel hoogtemeters overbrugd moeten worden.
Zorg dat je in elk geval goede wandelschoenen hebt. Waar je in Nederland nog wel met sportschoenen wegkomt, zijn de wandelpaden in heuvelachtig en bergachtig gebied vaak uitdagend met veel stenen en boomwortels. Wandelschoenen bieden meer grip en extra steun aan je enkels. Een warme trui voor ’s avonds is ook slim.
Muggen tijdens het wandelen in Zweden
Veel mensen zijn wat huiverig voor wandelen en hiken in Zweden vanwege de muggen. Is dat nodig? Op zich niet. Muggen zitten vooral aan het water en in moerassige gebieden. Veel wandelpaden worden met planken door een moeras geleid. Loop je hier overdag in de zon? Dan is er niet zoveel aan de hand. De meeste muggen worden pas actief in de schemering, als de wind gaat liggen en er minder direct zonlicht is.
Persoonlijk ben ik een bijzonder gewild object voor muggen, overal ter wereld helaas. Desondanks valt het elke vakantie in Zweden wel mee met de bulten en zijn muggen niet echt een topic. Insectenspray met deet is desondanks een must en weerhoudt veel muggen van steken. Eventueel hebben outdoorwinkels als Bever ook insectenwerende broeken. Die voorkomen dat je geprikt wordt. Zelfs spijkerbroeken weerhouden muggen er niet van om te prikken.
Tip! Bekijk ook eens het artikel: ‘Wandelen in de bergen van Noorwegen.’ Of verdiep je in wat de beste reisgids voor je (wandel)vakantie naar Zweden is.
Wat is er nog meer te doen in Zweden?
Zweden is een geliefd vakantieland waar je naast wandelen nog heel veel meer kunt doen. Dompel je onder in de cultuur en ontdek de mensen. Zweden heeft bijvoorbeeld een bijzondere keuken, zeer geschikt voor zoetekauwen. Heel veel dorpen en steden herbergen een rijke historie met oude gebouwen en tal van musea. Net als andere Scandinavische landen is Zweden erg op kinderen en het gezin ingesteld. Dat merk je bijvoorbeeld aan de openbare voorzieningen, maar zeker ook aan de themaparken en speeltuinen.
Wil je meer weten over het stadhuis van Stockholm? We praten je helemaal bij over het jaarlijkse Nobelbanket en de bijzondere architectuur.
Welke mooie onbekende vakantiebestemmingen vind je in Noord-Europa? Niet doorvertellen. Hier word je niet overladen door andere toeristen.
De oostkust van Zweden telt veel bijzondere bezienswaardigheden. We reizen van Blekinge en Småland helemaal tot Luleå in het hoge noorden.
Vakantiegangers in Zweden mogen zeker Dalarna niet vergeten met vele bezienswaardigheden en talloze mogelijkheden voor outdooractiviteiten.