Zweden telt 21 provincies. Ze ze zijn allen op hun eigen manier aantrekkelijk voor een vakantie. We zetten de provincies voor je op de kaart en vertellen waarom en wanneer ze een bezoek waard zijn. Van Skåne tot Norrbotten, ontdek het diverse Zweden.
Coverfoto: Mikael Svensson/Johnér/imagebank.sweden.se
Ontdek de 21 provincies van Zweden
De huidige provincies van Zweden bestaan in grote lijnen al sinds 1634. Toen zorgde rijkskanselier Axel Oxenstierna voor een bundel wetten die de Zweedse staat moderniseerde. Hij was tevens regent, omdat koningin Christina nog een kind was. De provincies werden vastgelegd en hoofdstad Stockholm werd definitief het administratieve centrum van het Zweedse koninkrijk.
Het is goed om te weten dat de verschillende historische regio’s van Zweden niet per se overeenkomen met de provincies. Zo is de regio Småland een gebied dat uit meerdere provincies bestaat. De Zweden noemen een provincie overigens ‘län’. De provincies van Zweden zijn opgedeeld in gemeenten die men ‘kommuner’ noemt.
1. Skåne
Skåne is het zuidelijkste puntje van Zweden, de plek waar Nils Holgersson zijn underbara resa (wonderbare reis) ooit begon. Hier kom je Zweden binnen als je vanuit Denemarken via de Sontbrug rijdt. Wat kun je in Skåne zoal doen? Bezoek het moderne en stadse Malmö of ontdek het charmante Lund, met zijn beroemde universiteit en kathedraal. Skåne is ideaal voor wandel- en fietsvakanties, zeker regio’s als Österlen. Er is een mooie afwisseling van bossen, dorpen, akkers en glooiende kustlijnen. Door de zuidelijke ligging is Skåne qua klimaat met de Benelux te vergelijken. Je hebt er heerlijke zomers en door het warme zeewater een zachte herfst. De winters zijn grotendeels sneeuwvrij. Zie ook het artikel: ‘Bezienswaardigheden in Skåne‘.
2. Blekinge
Blekinge is de zonnige, groene parel van Zweden. Deze zuidoostelijkste provincie van Zweden wordt gekenmerkt door een schilderachtige kustlijn en talloze eilanden. Geniet in de zomer van een boottocht op de kristalheldere baaien van de Oostzee. Of verken barokke marinestad Karlskrona, een UNESCO-werelderfgoedlocatie. De beste tijd om Blekinge te bezoeken is in de zomer, wanneer je optimaal geniet van de buitenactiviteiten en het prachtige weer.
3. Halland
De provincie Halland ligt in het zuidwesten van Zweden. Hier heb je aan de kust uitgestrekte zandstranden, zoals Tylösand. Het glooiende, beboste landschap nodigt uit tot lange fietstochten. Het zuidelijke deel van de provincie is wat vlakker dan het noorden. In Varberg en Halmstad heb je leuke provinciesteden met een rijke historie. Halland is het hele jaar door een leuke bestemming, maar om aan het strand te vertoeven is de zomer natuurlijk het beste.
4. Kronoberg
Kronoberg is een van de groenste provincies van Zweden, en dat wil heel wat zeggen. Het beslaat een groot deel van de regio Småland. Het merendeel van deze provincie bestaat uit bos en meren. Het meer Åsnen is misschien wel het bekendste. Je kunt er heerlijk kamperen, fietsen en kanoën. Tussen al die natuur vind je zeker ook cultuur. Ontdek de glasblazerijen in het Glasriket (Glasrijk) of bezoek het verrassend leuke stadje Växjö. Kronoberg is leuk in de zomer en in de herfst, wanneer de bossen massaal verkleuren.
5. Kalmar
De provincie Kalmar is het oostelijke deel van de regio Småland en vormt tevens een deel van de oostelijke kustlijn van Zweden. De binnenlanden zijn heuvelachtig en bebost. Het klimaat is opvallend zonnig en droog, waarbij vooral het eiland Öland een gunstig weertype kent. Niet gek dat veel Zweden juist daar een vakantiehuisje hebben. De stad Kalmar is charmant en biedt een mix van oude en moderne architectuur. Bekende trekpleister is het kasteel van Kalmar, waar ooit de beroemde Unie van Kalmar werd gesticht. De Unie bracht Denemarken, Zweden en Noorwegen onder een en dezelfde kroon.
6. Jönköping
Jönköping is een provincie die volledig landlocked is. Het gebied heeft geen kustlijn. Wel heeft het de prachtige oevers van het op één na grootste meer van Zweden: het Vättermeer. Aan de oostoever ligt Gränna, een leuk plaatsje waar van oudsher de bekende rood-witte zuurstokken gemaakt worden. Een ambacht dat men anno nu nog steeds aan bezoekers demonstreert. De stad Jönköping is een gezellige universiteitsstad en heeft een aantal interessante musea. Het omliggende landschap varieert van lichtglooiend tot forse stuwwallen. Afhankelijk van je conditie is het gebied onwijs leuk om te fietsen. De lente en zomer zijn de beste tijden om Jönköping te bezoeken, wanneer de natuur in volle bloei staat.
7. Gotland
Gotland is het grootste eiland van Zweden en ligt vrij afgelegen midden in de Oostzee. Het eiland ademt rust en heeft voor ieder wat wils. Verken bijvoorbeeld de middeleeuwse Hanzestad Visby met zijn oude stadsmuren en kerken. Het eiland kenmerkt zich door kalksteenkliffen, bossen, akkers en leuke dorpjes. Tijdens de bloeitijd is de belangstelling vanuit het vasteland groot. Ook in de zomer geniet je volop van al het natuurschoon.
8. Östergötland
Östergötland is perfect voor cultuur- en geschiedenisliefhebbers. Bezoek de historische stad Linköping en het middeleeuwse kasteel van Vadstena. Het landschap omvat bossen, meren en een mooie kustlijn, waar je in de zomer langs kunt varen. De provincie heeft een belangrijke rol gespeeld in de Zweedse geschiedenis en biedt tal van culturele evenementen en bezienswaardigheden. De zomermaanden zijn ideaal om Östergötland te verkennen en te genieten van het warme weer en de rijke cultuur.
9. Västra Götaland
Västra Götaland is een van de grotere provincies in Zweden. Geniet het hele jaar door van de levendige sfeer van havenstad Göteborg met zijn musea, restaurants, winkels en pretpark Liseberg. Het landschap van de provincie is zeker aan de kustlijn ruig en heuvelachtig. Västkusten (de westkust) is echt een begrip in Zweden. Het is niet alleen het decor van menig Zweedse misdaadroman, maar ook een plek waar veel toeristen in de zomer op af komen. Het gebied is ideaal om te wandelen, zeilen en kajakken.
10. Södermanland
De provincie Södermanland ligt ten zuiden van Stockholm. Het landschap bestaat uit meren, bossen en agrarische gebieden, ideaal voor rustige wandelingen en fietstochten. Echt grote steden zijn er niet. Het historisch erfgoedstadje Nyköping is echter wel een bezoek waard. Södermanland was vroeger een populaire uitvalsbasis voor Stockholmse elites. Het fraaie slot van Nynäs is daar een duidelijk overblijfsel van.
11. Örebro
De provincie Örebro ligt centraal in Zweden, tussen de grote meren en tussen de grote steden. De stad Örebro is het culturele centrum en heeft een bijzonder mooi kasteel. Daarbuiten zijn het vooral lieflijke stadjes en dorpen als Karlskoga (Nobelmuseum) en Nora die de vele bossen en stuwwallen afwisselen. Kvarntorpshögen is letterlijk een hoogtepunt van de provincie. Deze berg is wat rest van de oliewinning die tussen 1940 en 1966 plaatsvond. Nu kun je er met de langste houten trap van Europa omhoog. Bezoek Örebro bij voorkeur in de zomer.
12. Västmanland
De provincie Västmanland grenst in het zuiden aan de oevers van het Mälarmeer. Hier is het in de zomer goed toeven, zeker voor wie van varen houdt. Geschiedenisliefhebbers kunnen terecht bij de kathedraal en het openluchtmuseum van Västerås. Ook de Sala-zilvermijn vertelt een stukje van de rijke geschiedenis van Zweden. Meer noordelijk in de provincie vind je vooral bossen en kleine meren.
13. Uppsala
De provincie Uppsala is vooral bekend door de gelijknamige studentenstad. Echter, al sinds de tijd van de Vikingen was Uppsala een belangrijk centrum. De grafheuvels bij Gamla Uppsala herinneren daar nog aan. De stad Uppsala was ook de woonplaats van de beroemde 18e-eeuwse wetenschapper Carl Linnaeus. Het landschap van de provincie is lichtglooiend en de bossen bestaan uit aanzienlijk meer naaldbomen dan in Zuid-Zweden. Bezoek Uppsala van de lente tot en met het najaar.
14. Stockholm
Stockholm is naast een van de provincies natuurlijk ook de hoofdstad van Zweden. Het is een wereldstad van formaat met alles wat daarbij komt kijken. Denk aan musea, shopping, design, uitgaansgelegenheden, festivals en andere evenementen. Zelfs in en rondom Stockholm vind je een overdaad aan natuur. De archipel voor de kust is bijvoorbeeld ontzettend mooi met veel naaldbomen en fraaie rotspartijen. Vooral in de zomer trekken de stedelingen naar deze mooie plek.
15. Gävleborg
De provincie Gävleborg is ideaal voor de outdoorliefhebber. Er liggen mooie wandeltrails en er zijn meren in overvloed om in te zwemmen. Aan de kust heb je zelfs een aantal mooie zandstranden (zoek op havsbad). De stad Gävle is een leuke provinciestad voor het hele gezin. De zomernachten zijn in dit deel van Zweden al echt kort. Het landschap bestaat uit dichte bossen en kronkelende kustlijnen. Historisch gezien is de provincie bekend om zijn traditionele houten boerderijen.
16. Värmland
Värmland is perfect voor natuurliefhebbers die houden van wandelen en kanoën. Het landschap heeft flinke heuvels, met her en der zelfs een kleine skipiste, die alleen ’s winters open is vanzelfsprekend. Verder bestaat de provincie uit dichte bossen, meren en (snelstromende) rivieren afkomstig uit de Noorse bergen. De zomermaanden zijn ideaal voor een bezoek aan Värmland vanwege het milde weer en de vele buitenactiviteiten. Karlstad is de enige stad van formaat en ligt aan het Vänermeer, het grootste meer van Zweden. Arvika en Selma Lagerlöfs Sunne zijn leuke provinciesteden die als uitvalsbasis kunnen dienen voor de vele natuur in Värmland.
17. Dalarna
Dalarna is ideaal voor de wintersportliefhebbers. Sälen is een van de bekendere (en populairste) wintersportplaatsen in Zweden. In juni vormen de midzomerfeesten een cultureel hoogtepunt en mag een bezoek aan nationaal park Fulufjället niet ontbreken. Het landschap is bergachtig in het westen en heuvelachtig en bosrijk in het oosten, met het schilderachtige Siljan-meer en de traditionele rode huizen. Dalarna is ook de thuisbasis van de beroemde Dalapaardjes.
18. Västernorrland
Västernorrland is misschien wel het hoogtepunt van de Zweedse oostkust. Dit is het gebied waar Höga Kusten ligt, een beschermd erfgoedgebied dat bestaat uit indrukwekkende heuvels, eilanden en rotsen. Nationaal park Skuleskogen bij het plaatsje Docksta is het epicentrum van dit alles. In de zomer komen hier veel toeristen om te hiken en wild te kamperen. Verder vind je in Sundsvall een leuke provinciestad waar je weer even helemaal kunt opladen van je avonturen in de natuur. De binnenlanden zijn bosrijk en heuvelachtig. In de winter valt er een dik pak sneeuw en kun je op veel plekken skiën en langlaufen.
19. Jämtland
Jämtland kent van oudsher veel Noorse invloeden en is door de aanwezigheid van veel bergen echt een wintersportprovincie. De plaats Åre is daar het kloppende hart van. Iets meer oostelijk ligt Östersund, een voor de ligging opvallend grote en attractieve provinciestad. Het zuidelijke deel van de provincie heet Härjedalen. Hier ligt ook nationaal park Sonfjället, met de grootste bruine berenpopulatie van Zweden. Niet ver daarvandaan ligt skidorp Funäsdalen, een volwaardig alternatief voor Åre.
20. Västerbotten
Västerbotten behoort tot de noordelijke provincies van Zweden. Al deze provincies bij elkaar noemt men ook wel Norrland. Västerbotten bestrijkt een aanzienlijk deel van de westkust van de Botnische Golf. Aan de oostkust ligt overigens Österbotten dat tot 1809 bij Zweden hoorde en nu onderdeel van Finland is. De levendigste stad van het natuurrijke Västerbotten is Umeå. De stad was al eens culturele hoofdstad van Europa en heeft een redelijk grote studentenpopulatie. De binnenlanden zijn perfect voor outdooractiviteiten als wandelen en mountainbiken. Natuurreservaat Vindelfjällen en wintersportplaats Hemavan zijn de place to be als je van de bergen houdt.
21. Norrbotten
Norrbotten is de grootste en noordelijkste provincie van Zweden en beslaat een groot deel van Zweeds Lapland. In de winterperiode bloeit hier het toerisme op. Denk aan de bekende sledetochten, het ijshotel van Jukkasjärvi en natuurlijk het noorderlicht. Provinciestad Jokkmokk leert je meer over de lokale Sami-cultuur. In de zomer is het rustiger in Norrbotten en zijn het vooral de wandelaars en avonturiers die nationale parken als Sarek, Padjelanta en Stora Sjöfallet induiken. De ongerepte natuur heeft goedonderhouden en populaire wandelroutes als Kungsleden (meer info), Padjelantaleden en Nordkalottleden.
Meer over Zweden
Dat waren de 21 provincies van Zweden in vogelvlucht. Op deze website lees je nog veel meer over het mooie Zweden. Zo hebben we bijvoorbeeld een pagina met de allerleukste bezienswaardigheden in de provincies van Zweden. Voor de wandelaars is hier meer informatie. En hier vind je tips om te kamperen in Zweden.
Malmö is een levendige, hippe en bruisende stad, met vele bezienswaardigheden en leuke activiteiten voor tijdens je stedentrip of vakantie.
De regio Österlen in Zweden is een geliefde vakantiebestemming. Ontdek de natuur van Stenshuvud of bezoek antiekwinkels en kunstateliers.
Ook klaar met reiswebsites die je een stadswandeling willen verkopen? Deze stadswandeling door Stockholm Djurgården is gratis.
Welke dertig musea vertellen het verhaal van Zweden vanaf de ijstijd tot en met het heden? Nou, met deze selectie kom je een heel eind.