Welke dertig musea vertellen het verhaal van Zweden vanaf de ijstijd tot en met het heden? Nou, met deze selectie kom je een heel eind. Of je nu van vintage auto’s, ABBA of de Vikingen houdt.
Coverfoto: Emmie Bolmstedt/imagebank.sweden.se, openluchtmuseum Gamla Linköping
De leukste musea in Zweden
Zweden heeft een schat aan musea die de rijke cultuur, geschiedenis en kunst van het land weerspiegelen. Is Zweden voor jou ABBA, dan ga je naar het ABBA-museum. Is Zweden voor jou Saab, rendieren of IKEA? Dan zul je ook daarvan exposities of zelfs hele musea vinden.
We stippen onderstaand eerst de leukste musea in Stockholm en Göteborg aan en doorkruisen dan het hele land van Noord-Zweden tot en met Zuid-Zweden.
Musea in Stockholm
Stockholm is het epicentrum van leuke musea in Zweden, en misschien wel van heel Scandinavië.
1. Fotografiska
| Google Maps |
Fotografiska is een van de grootste musea ter wereld gewijd aan fotografie. Het biedt voortdurend wisselende tentoonstellingen van internationale en lokale fotografen. Het museum is gevestigd in een prachtig gerenoveerd pakhuis en heeft ook een bekroond restaurant met uitzicht over het water.
Wist je dat… Fotografiska ook gevestigd is in Tallinn, Berlijn, Shanghai en New York?
2. Vasa-museum
| Google Maps |
Het Vasa-museum herbergt het 17e-eeuwse oorlogsschip Vasa, dat tijdens zijn eerste afreis al meteen zonk en eeuwen later in bijna perfecte staat werd geborgen. Het museum is zowel voor volwassenen als kinderen interessant en geeft een zeer levendige inkijk in de geschiedenis van Zweden en indirect ook de Nederlandse 17e eeuw.
Wist je dat… een Nederlander de twijfelachtige eer had om dit gefaalde project te begeleiden?
3. Skansen
| Google Maps |
Skansen is een van de oudste openluchtmusea ter wereld en toont traditionele Zweedse gebouwen en ambachten. Je leert hier alles over de cultuur en folklore van Zweden door de eeuwen heen.
Wist je dat… Skansen ook bekend staat om zijn jaarlijkse kerstmarkt?
4. Moderna Museet
| Google Maps |
Dit museum voor moderne kunsten heeft kunstenaars als Picasso, Dali en Warhol aan de muur hangen. Het biedt een mix van tijdelijke en permanente tentoonstellingen die voortdurend veranderen.
Wist je dat… Moderna Museet een van de grootste collecties Europese kunst uit de 20e en 21e eeuw bezit?
5. ABBA The Museum
| Google Maps |
Dit interactieve museum is een must voor fans van de Zweedse popgroep ABBA. Bezoekers kunnen meezingen met hits, op het podium staan en leren over de geschiedenis van de band. Het interactieve karakter maakt ook dat het voor kinderen leuk is.
Wist je dat… je virtueel de kostuums van ABBA kunt dragen en een hologramoptreden kunt beleven?
6. Artipelag
| Google Maps |
Artipelag is een kunstmuseum dat net buiten Stockholm ligt, in de schitterende archipel. Alles in het museum is gericht op het samenspel van kunst en natuur. Ook als je van design en architectuur houdt, zit je hier goed.
Wist je dat… Artipelag ook wandelpaden door de natuur biedt, waardoor bezoekers kunnen genieten van zowel kunst als de prachtige Zweedse natuur?
7. Nationalmuseum
| Google Maps |
Nationalmuseum is als het Rijksmuseum in Amsterdam, maar dan de Zweedse versie. Het museum herbergt een uitgebreide collectie kunst, variërend van de renaissance tot en met de moderne tijd.
Wist je dat… Nationalmuseum meer dan 700.000 kunstwerken in zijn collectie heeft, waaronder schilderijen, sculpturen en toegepaste kunst?
Musea in Gothenburg / Göteborg
Göteborg is de tweede stad van Zweden en heeft in veel opzichten een heel eigen karakter. Denk aan de veelvoorkomende neogotische bouwstijl, de rotsachtige omgeving in combinatie met de haven en de kanalen die nog door de Nederlanders aangelegd zijn.
8. Göteborgs konstmuseum
| Google Maps |
In dit kunstmuseum kun je uren ronddwalen en je verwonderen over bekende schilderijen vanaf de 15e eeuw. Er is een uitgebreide collectie van de Franse impressionisten aanwezig. Daarnaast komen Scandinavische toppers als Anders Zorn en Edvard Munch aan bod. Dat maakt toch ook dat er altijd weer iets nieuws te ontdekken is.
Wist je dat… ook werken van oude Vlaamse en Hollandse meesters als Rubens en Rembrandt in dit museum aanwezig zijn?
9. Universeum
| Google Maps |
Universeum is een museum voor jong en oud. Qua thematiek komt het redelijk overeen met Naturalis in Leiden. Er zijn meerdere verdiepingen met interactieve tentoonstellingen over het heelal, de evolutie, planten en dieren.
Wist je dat… er in dit museum ook een regenwoud is met kleine tropische dieren?
10. Göteborgs stadsmuseum
| Google Maps |
Dit museum vertelt de geschiedenis van Göteborg en de omliggende regio’s Bohuslän en Västergötland. Je leert over de Vikingtijd, maar ook over de stichting van de stad in de 17e eeuw. Toen was het Nederlands een veelvuldig gesproken taal in de stad. Het museum laat ook zien dat Göteborg in de moderne tijd een levendige subcultuur ontwikkelde.
Wist je dat… er ook een apart kindergedeelte in dit museum is?
11. Maritiman
| Google Maps |
Maritiman ligt aan de kade van het stadscentrum, evenals een verzameling historische schepen. Bezoekers kunnen de schepen verkennen en leren over de zeevaartgeschiedenis van Zweden.
Wist je dat… Maritiman een van de grootste drijvende musea ter wereld is?
12. Röhsska-museum
| Google Maps |
Dit museum voor design en toegepaste kunst heeft een uitgebreide collectie van textiel, mode, meubels en industrieel ontwerp. Het is een must-visit als je van Scandinavisch design houdt. Opvallend is ook de inspirerende Oost-Aziatische collectie.
Wist je dat… Röhsska-museum het enige museum in Zweden is dat volledig over kunst en design gaat?
Musea in Noord-Zweden
Het noorden van Zweden is wijds en herbergt vooral heel veel natuur. Toch zijn ook hier een paar musea waar je echt wel even voor in de auto wil zitten.
13. Ájtte (Jokkmokk)
| Google Maps |
Dit museum is gewijd aan de Sami-cultuur en biedt inzicht in het leven en de tradities van de inheemse bevolking van Noord-Zweden. Het museum ook aandacht voor jonge bezoekers, door het interactieve karakter van de tentoonstellingen.
Wist je dat… Ájtte “voorouder” betekent in het Sami?
14. Guitars – The Museum (Umeå)
| Google Maps |
Dit museum heeft een van de grootste collecties gitaren ter wereld. Er is aandacht voor merken als Gibson en Fender, maar ook voor beroemde muzikanten en gitaristen.
Wist je dat… het museum is opgericht door twee broers die hun hele leven gitaren hebben verzameld?
15. Jamtli (Östersund)
| Google Maps |
Jamtli is een openluchtmuseum met historische gebouwen en tentoonstellingen over de geschiedenis en cultuur van Jämtland. Dit gebied was vanouds Noors en bewoond door Sami. Die invloeden zijn nog steeds merkbaar.
Wist je dat… Jamtli ook een binnengedeelte heeft met wisselende tentoonstellingen?
16. Zweeds spoorwegmuseum (Gävle)
| Google Maps |
De naam verraadt het al: hier duik je in de geschiedenis van de Zweedse spoorwegen. Het museum beschikt over heel wat oude voertuigen en ook voor kinderen is het een heel avontuur om hier te zijn.
Wist je dat… er zelfs een oud stationsgebouw in dit museum is?
Musea in Midden-Zweden
Het midden van Zweden was ooit het industriële hart van het land. Zo werd er veel verdiend aan de bos- en mijnbouw. Dat erfgoed zie je nog steeds overal terug, zeker in provincies als Dalarna.
17. Falu Gruva (Falun)
| Google Maps |
Deze historische kopermijn is een UNESCO-werelderfgoed en biedt rondleidingen door de mijn en herbergt een museum over de mijnbouwgeschiedenis van Zweden. De plek heeft onmiskenbaar de geschiedenis en cultuur van Zweden bepaalt.
Wist je dat… de rode kleur van veel Zweedse huizen uit deze mijn kwam? En zodoende dus ‘falurood’ genoemd wordt?
18. Zornmuseet (Mora)
| Google Maps |
Dit museum toont het werk van de beroemde Zweedse schilder Anders Zorn, inclusief zijn sculpturen. Op ruim een uur rijden van dit museum ligt overigens ook de oude boerderij van collegaschilder Carl Larsson, een tijd- en stijlgenoot van Zorn.
Wist je dat… Anders Zorn een soort van Vincent van Gogh van Zweden was, bekend om zijn impressionistische stijl?
19. Gamla Linköping (Linköping)
| Google Maps |
Dit openluchtmuseum herbergt historische huizen, winkels en tuinen. Het biedt kortom een kijkje in het leven in Zweden in de 19e en vroege 20e eeuw. Er zijn regelmatig evenementen als workshops en markten. Ook voor de jeugd is er genoeg te doen in dit bijzondere stukje Linköping.
Wist je dat… Gamla Linköping een vrij toegankelijk stadsdeel is van Linköping?
20. Koppardalen Verket (Avesta)
| Google Maps |
Dit museum is gevestigd in een oude ijzerfabriek en biedt tentoonstellingen over (moderne) kunst en de industriële geschiedenis. De focus ligt op veel visuele prikkeling, wat een bezoek ontzettend interessant maakt.
Wist je dat… Koppardalen Verket ooit een van de grootste ijzerproductiefaciliteiten in Zweden was?
21. Gustavianum (Uppsala)
| Google Maps |
Gustavianum is het universiteitsmuseum van Uppsala, het academische hart van Zweden en ooit de thuishaven van arts, plantkundige, zoöloog en geoloog Carl Linnaeus. Het museum zit in een eeuwenoud pand en je leert er veel over de vroegmoderne wetenschap.
Wist je dat… het Gustavianum een oud anatomisch theater heeft?
Musea in Zuid-Zweden
In het zuiden van Zweden heb je genoeg te kiezen als het om musea gaat. We hebben het kaf alvast van het koren gescheid.
22. Fotevikens Museum (Höllviken)
| Google Maps |
Dit openluchtmuseum reconstrueert een Vikingdorp en biedt een kijkje in het dagelijks leven van de Vikingen. Het is vooral in de zomermaanden een populaire bestemming voor jong en oud.
Wist je dat… er ook regelmatig festivallen en historische re-enactments zijn?
23, Husqvarna-museum (Huskvarna)
| Google Maps |
Dit museum toont de lange geschiedenis van het merk Husqvarna, bekend om zijn motorfietsen, naaimachines en huishoudelijke apparaten.
Wist je dat… Husqvarna begon als een fabrikant van musketten in 1689?
24. Tändsticksmuseet (Jönköping)
| Google Maps |
Dit unieke museum is gewijd aan de geschiedenis van de luciferproductie in Zweden, met oude industriële machines en gereedschappen.
Wist je dat… het museum is gevestigd in de oudste nog bestaande luciferfabriek ter wereld?
25. Saab Car Museum (Trollhättan)
| Google Maps |
Autoliefhebbers moeten toch echt naar Trollhättan, dat ook bekend is vanwege de sluizen en stuwdam. Het Saab-museum toont de geschiedenis van het iconische automerk en heeft een uitgebreide collectie auto’s en prototypes.
Wist je dat… het museum enkele van de meest iconische Saab-modellen heeft, waaronder de eerste Saab 92?
26. Marinmuseum (Karlskrona)
| Google Maps |
Dit museum biedt een uitgebreide collectie maritieme voorwerpen, scheepsmodellen en historische schepen, waaronder een onderzeeër.
Wist je dat… het museum een onderwatertunnel heeft waardoor je een 17e-eeuws scheepswrak op de bodem van de zee kunt bekijken?
27. Lödöse-museum (Lödöse)
| Google Maps |
Lödöse-museum is gelegen in het gelijknamige plaatsje Lödöse, een van de oudste steden van Zweden en een belangrijk archeologisch gebied. In het straatbeeld is daar weinig meer van te zien, maar het museum biedt een diepgaande kijk op het verleden. Er zijn tentoonstellingen over de Vikingtijd en de middeleeuwen.
Wist je dat… Lödöse in de middeleeuwen belangrijk was totdat Göteborg opkwam als belangrijk regionaal centrum?
28. Vitlycke-museum (Tanum)
| Google Maps |
Vitlycke bevindt zich in het hart van het UNESCO-werelderfgoedgebied Tanum in Bohuslän. Het museum fungeert als bezoekerscentrum en biedt uitgebreide informatie over de wereldberoemde rotstekeningen en het leven in de Bronstijd.
Wist je dat… de rotstekeningen in Tanum meer dan 3000 jaar oud zijn en scènes uit het dagelijks leven, jacht en religieuze rituelen uitbeelden?
Musea op Gotland en Fårö
Het eiland Gotland is een museum op zichzelf en dan vooral hoofdplaats Visby. Visby kende zijn hoogtijdagen in de Hanzetijd en verloor toen snel aan belang. Om die reden is de stad weinig verandert door de eeuwen heen. De oude vestingmuren zijn grotendeels nog intact, evenals de vele historische panden.
29. Gotlands Museum (Visby)
| Google Maps |
Dit museum biedt een uitgebreid overzicht van de rijke geschiedenis van Gotland, van de Vikingtijd en de middeleeuwen. Je kunt ook aan stadswandelingen deelnemen langs de ruïnes, pleinen en stadsmuren van Visby.
Wist je dat… Gotlands Museum een grote collectie runenstenen heeft uit de Vikingtijd? Het eiland was al een belangrijk centrum in de tijd van de Varjagen die handeldreven op de Russisch-Oekraïense rivieren.
30. Bergmancenter (Fårö)
| Google Maps |
Het Bergmancenter is een museum op het bijzondere eiland Fårö (bij Gotland). Het is bekend van de bijzondere rotspartijen, die men raukar noemt. Het museum is echt voor de cinemaliefhebbers en gaat over de beroemde regisseur en filmmaker Ingmar Bergman.
Wist je dat… Ingmar Bergman in zijn films vaak diepgaande existentiële thema’s verkende, zoals geloof, dood en menselijke relaties?
Bonusmuseum
IKEA-museum (Älmhult, Zuid-Zweden)
| Google Maps |
Dit museum is natuurlijk een beetje commercieel, maar stiekem ook heel leuk en onlosmakelijk verbonden met Zweden. Het vertelt het verhaal van IKEA van de oprichting tot het wereldwijde succes. Er zijn tentoonstellingen over design, innovatie en de impact van het bedrijf op ons interieur.
Wist je dat… het IKEA-museum is gevestigd in het originele IKEA-warenhuis dat in 1958 werd geopend?
Openluchtmusea in Zweden
Iedereen die wel eens op vakantie gaat naar Zweden, zal weten dat er best veel openluchtmusea zijn. Parken of kavels met oude gebouwen, echt of gereconstrueerd. Het betreft een aantal grote musea, maar vooral ook kleine provisorische musea. Die musea noemen de Zweden Hembygdsgård, wat letterlijk zoiets als “thuisplaatsboerderij” betekent.
Hembygdsgårdar zijn lokale erfgoedcentra die de geschiedenis en tradities van een specifieke regio behouden en tentoonstellen. Ze fungeren vaak als gemeenschapscentra en vormen in de zomer het hart van een dorp of regio, met bijvoorbeeld ambachtelijke workshops, tentoonstellingen, toneelstukken, re-enactment en andere culturele evenementen. Daarmee hebben ze dus niet alleen een toeristische functie. In dit artikel van de 30 leukste musea van Zweden zijn ook openluchtmusea vertegenwoordigd: Skansen, Jamtli en Gamla Linköping.
Meer over Zweden
Dat waren dertig Zweedse musea die allen op hun eigen manier een puzzelstukje leggen in het grote verhaal van Zweden. Natuurlijk is de kous daarmee niet af. Je hebt bijvoorbeeld nog het ontzettend leuke binnen- en buitenmuseum Kulturen in Lund. Het Stockholmse Moderna Museet heeft ook een dependance in Malmö. In de provincie Småland kun je je verdiepen in het glasambacht, dat belangrijk is en was voor Zweden.
Er worden in de musea van Zweden ook heel wat niches bediend. Denk aan het Rörstrand-museum in Lidköping met heel veel porselein. Of wat te denken van het textiel- en modemuseum in Borås. In Gävle vind je naast het spoorwegmuseum ook nog het Zweeds gevangenismuseum. Je leert hier meer over het gevangeniswezen en indirect ook over het sociaaldemocratische fundament van de moderne Zweedse maatschappij. Zo kunnen we nog wel even doorgaan, maar dat is voor een andere keer.
Natuurlijk kun je Zweden nog op heel veel andere manieren leren kennen dan alleen in de musea. Zo hebben we bijvoorbeeld een pagina met de allerleukste bezienswaardigheden van Zweden.
Wat is de beste reisgids van Zweden? Welke geeft de beste tips? Welke bevat veel achtergrondinformatie? We delen onze favoriet met je.
Wat zijn onze ervaringen met fietsen in Zweden? We hebben alle windrichtingen verkend en de fietsen staan elke reis weer op de fietsendrager.
Ben je op zoek naar een camping in Zweden aan een meer? In dit artikel denken we met je mee.
Koningin Christina van Zweden was een kleurrijk vorst met een grote liefde voor taal, kunst en cultuur. Trouwen kon ze naar eigen zeggen niet.