Dalarna heeft de vakantieganger veel bezienswaardigheden en unieke outdoorervaringen te bieden. Deze karakteristieke provincie ligt pal in de natuur van Midden-Zweden. Ontdek in Falun het industriële verleden, maak een boottocht op het Siljanmeer of verken de bergen in het westen van de provincie.
Coverfoto: Anna Hållams/imagebank.sweden.se
Dalarna: bezienswaardigheden & outdoortips
Er wordt weleens gezegd dat Dalarna Zweden in een notendop is. Dat maakt de provincie een geliefde vakantiebestemming voor zowel Zweden als buitenlandse toeristen. Wat zit er in die notendop? Dalarna heeft in het westen bergen, waar je kunt skiën en wandelen. Sälen is de belangrijkste wintersportplek met zo’n honderd pistes verspreid over vier skigebieden. In de buurt ligt ook Nationaalpark Fulufjället, een van de mooiste plekken in de natuur van Midden-Zweden.
De bergen van Dalarna zijn ook een van de zuidelijkste plekken waar Sami rendieren houden. De bruine beer is een ander dier die zich in Dalarna thuis voelt en komt vooral voor ten noorden van het Siljanmeer. De dieren zijn erg schuw en je kunt zodoende met een gerust hart de natuur in.
Het Siljanmeer
Het Siljanmeer vormt topografisch het hart van de provincie Dalarna en is een gewilde vakantiebestemming onder Zweden. Heel veel bezienswaardigheden in Dalarna vind je langs de oevers van dit meer. Toch is er volop ruimte en is het nergens echt druk. De omringende natuur is overvloedig en ideaal om te kamperen, wandelen en fietsen.
Nusnäs en Mora
In het dorpje Nusnäs aan de noordoever van het meer worden de wereldberoemde Dalapaarden met de hand geschilderd. Op een steenworp daarvandaan ligt het stadje Mora. Dit is de finishplaats van de Vasaloppet, de Zweedse evenknie van de Elfstedentocht, maar dan voor langlaufers.
Mora is ook de stad van schilder Anders Zorn. Je zou hem de Van Gogh van Zweden kunnen noemen. Op de eerste plaats omdat hij een tijdgenoot was en op de tweede plaats omdat hij grote naam en faam geniet in Zweden. In het lokale museum leer je alles over zijn werk en leven. In Zorngården – de tuinen waar hij ooit rondliep – kun je genieten van de bloemen en koffie met heerlijk gebak.
Rättvik en omgeving
Aan de oostzijde van het Siljanmeer ligt het bezienswaardige plaatsje Rättvik. Je kunt hier aan het strand liggen of ’s avonds over de bijna 700 meter lange pier struinen. Een groot deel van de kuststrook is bovendien gereserveerd voor kampeerders. Hogerop gelegen vind je een rodelbaan en meerdere uitkijkpunten, waaronder Vidablick. Een bijzonder leuke overnachtingstip is Lustigsgården Boutique Hotel. Het ontbijt is er heerlijk en je hebt wijds zicht op het meer.
Buiten Rättvik kun je een bezoek brengen aan het bijzondere openluchttheater Dalhalla. In de zomers vinden er geregeld concerten plaats. Zweedse artiesten als Daniel Norgren en First Aid Kit schitterden hier op de bühne. Natuurliefhebbers kunnen terecht bij de waterval Styggforsen in de buurt van het dorpje Boda. De omgeving is hier bovendien fantastisch om te wandelen en fietsen.
Tällberg en Leksand
Wie Leksand zegt, zegt knäckebröd. De bekende knäckebrödfabrikant Leksands zit hier al vanaf de 19e eeuw. Vandaag de dag kun je ook de bakkerijwinkel induiken voor een smakelijk souvenir voor het thuisfront. Op warme dagen vind je verfrissing in de tuinen aan de voet van het meer. Die verfrissing geldt ook voor Leksands Sommarland, een groot waterpretpark aan de noordzijde van het stadje. Tijdens de midzomerfeesten heb je in Leksand uitgebreide vieringen met vele deelnemers.
Tällberg ligt tussen Leksand en Rättvik. Het is een schilderachtig dorpje dat jaarlijks de nodige toeristen trekt. Het is eigenlijk een openlucht museum zonder de museummuren. De ligging is bijzonder fraai met prachtig uitzicht over het Siljanmeer. Overal waar je kijkt, vind je traditionele houten huizen en goed onderhouden tuinen. Veel klassieker Zweeds wordt het niet.
Kyrkbåtar
Het Siljanmeer is ook bekend vanwege de Kyrkbåtar-traditie. De boten horen bij Dalarna en zijn bezienswaardigheden op zich. Ze liggen her en der tentoongesteld in de steden en dorpen rondom het meer. Oorspronkelijk waren de boten een vervoermiddel om naar de kerk (kyrka) te kunnen gaan. Tegenwoordig zijn ze of museumstuk, of in de zomer onderdeel van roeiwedstrijden waarbij verschillende dorpen en steden met elkaar de strijd aan gaan. Een van die wedstrijden is bijvoorbeeld Siljansrodden.
Oost-Dalarna: industrieel en cultureel erfgoed
De provincie Dalarna dankt een groot deel van zijn rijke geschiedenis aan de aanwezige bodemschatten in combinatie met bevaarbare en snelstromende rivieren. Door die factoren kon deze regio een belangrijke rol spelen in de (industriële) ontwikkeling van Zweden. Belangrijke ertsen als koper, ijzer, zilver en goud werden niet alleen gewonnen, maar ook verwerkt. Plaatsen als Falun, Borlänge, Smedjebacken en Ludvika maken onderdeel uit van een veel grotere historische regio die we Bergslagen noemen. Bergslagen beslaat min of meer het stroomgebied van rivieren die in het Mälarenmeer bij Stockholm uitmonden. Het hele gebied was lang het economische centrum van Zweden en heeft er mede voor gezorgd dat Zweden een moderne welvarende staat kon worden.
Falun en Sundborn
Falun is op zichzelf een kleine stad, maar vooral beroemd om de oude kopermijn Falu Gruva. Het is niet gek dat deze plek op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. In de 17e eeuw kwam twee derde van al het koper in Europa uit Falun. Behalve koper werd er ook goud en zilver gewonnen, wat de Zweedse koningen zeker geen windeieren legde. Vandaag de dag wordt pal naast de mijn nog steeds falurode verf gemaakt. Falurood is de kenmerkende rode kleur van Zweedse houten huizen.
We noemden schilder Anders Zorn eerder in dit artikel de Vincent van Gogh van Zweden. Veel fans van het werk van tijdgenoot Carl Larsson zullen daar anders over denken. Hij is de andere grote Zweedse schilder van de 19e eeuw. Meer over zijn werk en leven leer je in het mooie Sundborn bij het Toftan-meer.
Borlänge en Säter
Ten zuiden van Falun ligt Borlänge. Deze tweelingstad had niet zonder haar zuster Falun kunnen bestaan. Hier aan de rivier werden de metalen gereedschappen voor de Falu Gruva gemaakt. Tegenwoordig is er een geologisch museum en een leuk wetenschapsmuseum voor kinderen. In Tuna-Hästberg vind je een bijzonder mooie mijn, met allerlei activiteiten. Het gezellige plaatsje Säter in het Säterdal is een mooie plek met een historisch karakter. Voor de kleintjes ligt hier Lilla Säter, een speeltuin met een miniatuurversie van het oude centrum van Säter. Je kunt ook wandelen in het nabijgelegen natuurreservaat of ontspannen aan het Ljustern-meer.
Hedemora en Avesta
Hedemora is de oudste stad van Dalarna en heeft een goed bewaard oud centrum met enkele bezienswaardigheden. Wahlmans Hantverksbageri & Café is een must visit als je van koffie en gebak houdt in een historische setting. Niet ver bij Hedemora vandaan ligt het ietwat slaperige stadje Avesta. Hier ligt Koppardalen Verket, een oude ijzerfabriek die dienstdoet als een museum. Kunst, technologie en geschiedenis komen hier origineel samen, wat maakt dat dit museum zeker een bezoek waard is.
Outdooractiviteiten in Dalarna
Fietsen, mtb’en en gravelbiken
Dalarna is perfect voor outdoor- en fietsfanaten. Rörbäcksnäs ligt in het westen in de buurt van Sälen en heeft een uitgebreid netwerk met mtb-trails. Vanuit Sälen kun je ook de Vasaloppet-route volgen naar het Siljanmeer. Elk jaar wordt hier ook de Vasaloppet voor fietsers georganiseerd. Dit is een variant op de beroemde Vasaloppet op ski’s in de winter. De vele grindwegen en het glooiende terrein rondom het Siljanmeer zijn ideaal voor toerfietsers en gravelbikers. Wielrenners en toerfietsers kunnen hun geluk beproeven door een ronde om het meer te fietsen over de fietsroute Siljanleden. Deze is 130 kilometer en zou je afhankelijk van je conditie in een tot drie dagen kunnen doen.
Ook in de richting van Bjursås en Falun, oostelijk van het Siljanmeer, kunnen sportieve en minder sportieve fietsers hun geluk beproeven op de vele bospaden en gravelwegen. Om de snelle koolhydraten bij te vullen zijn er onderweg tal van bakkerijtjes en leuke terrasjes met koffie en traditioneel gebak.
Outdoor: wandelen en het water op
Overal in Dalarna vind je mooie wandelroutes die verschillende bezienswaardigheden verbinden. De eerder genoemde Siljanleden is naast een fietsroute, ook een wandelroute van in totaal 340 kilometer. Het is een van de twaalf zogenaamde ‘signatursleden‘ van Zweden. Dat zijn zoals de naam al doet vermoeden 12 onderscheidende en typisch Zweedse wandelroutes. Het enigszins afgelegen Nationaalpark Fulufjället is echt de moeite waard als je in de buurt bent (en je wandelschoenen bij hebt). Op de vele meren van Dalarna kun je verder kanoën, kajakken en suppen. Op het Siljanmeer kun je naar hartelust zeilen en windsurfen.
Winter en Herfst in Dalarna
Elk seizoen heeft in Dalarna zijn eigen charmes. In de herfst worden de bossen een kleurrijk spektakel van rode, oranje en gouden tinten, perfect voor wandelingen en het plukken van paddenstoelen en bessen. Zodra de winter zijn intrede doet, verandert Dalarna in een wintersprookje. Skiën en langlaufen kun je overal in de provincie beoefenen, hoewel de bergen rondom wintersportplaatsen Sälen en Idre het populairst zijn.
Dalarna in vogelvlucht
De provincie Dalarna is een van de meest tot de verbeelding sprekende provincies van Zweden. Het heeft alles geconcentreerd wat je op andere plekken in Zweden verspreid vindt. Of je nu komt voor bezienswaardigheden over het industriële verleden of voor de cultuur. Je wordt rijkelijk beloond met musea en bijzondere erfgoedlocaties.
Iedereen die graag buiten is, kan het hele jaar door in Dalarna terecht. De provincie is perfect om te wintersporten. De herfst en de lente lenen zich voor mooie wandelingen. De zomers zijn spectaculair met bloemrijke tuinen en weides, gezellige folklore, vele evenementen, watersportmogelijkheden en talloze wandel- en fietspaden.
Leuke bezienswaardigheden buiten Dalarna
Natuurlijk zijn er nog veel meer bezienswaardigheden in Zweden buiten de provincie Dalarna. Op deze website lees je er alles over.
Ben je op zoek naar een camping in Zweden aan een meer? In dit artikel denken we met je mee.
Koningin Christina van Zweden was een kleurrijk vorst met een grote liefde voor taal, kunst en cultuur. Trouwen kon ze naar eigen zeggen niet.
Wat te doen in Stockholm? Bezoek eens het Vasa-museum of het Fotografiska-museum. Of maak een boottocht naar Birka, de oude vikingstad.
De Turning Torso in Malmö is niet meer uit de skyline van de stad weg te denken. Lees alles over dit unieke werk van Santiago Calatrava.